(?)

Atmosfeer

De atmosfeer maakt leven op aarde mogelijk. Het is een dunne luchtlaag rond de aarde, ook wel de dampkring genoemt. Het beschermt tegen gevaren vanuit de ruimte, maar regelt ook de temperatuur op aarde. 

De atmosfeer bestaat uit ongeveer 78% stikstof, 21% zuurstof, 1% argon en 0,04% koolstofdioxide. Verder bestaat de atmosfeer uit vijf lagen:
- De troposfeer
- De stratosfeer
- De mesosfeer
- De thermosfeer
- De exosfeer 


De troposfeer is de eerste laag in de atmosfeer vanaf de aarde. Bij de evenaar is deze laag ongeveer 17 kilometer hoog en bij de polen is dit ongeveer 10 kilometer. De troposfeer is de warmste en meest vochtige laag van de atmosfeer en ongeveer 80% van de lucht bevindt zich in de troposfeer. In deze laag is ook het grootste temperatuurverschil. Dicht bij de aarde is de temperatuur ongeveer 17 °C, maar wanneer de troposfeer overgaat in de stratosfeer kan de temperatuur wel -52°C zijn. Het gebied tussen de troposfeer en de stratosfeer wordt ook wel de tropopauze genoemd. Hier stopt de temperatuur met dalen en begint te stijgen.

De stratosfeer is de volgende laag in de atmosfeer, deze laag gaat tot een hoogte van ongeveer 50 kilometer. De temperatuur in de stratosfeer neemt juist toe. Bij de overgang van troposfeer naar stratosfeer is de temperatuur nog -52 °C, maar de temperatuur neemt toe hoe hoger je in de stratosfeer komt. Op het hoogste punt is het 30 °C. Na de stratosfeer komt de mesosfeer, deze twee lagen worden gescheiden van de stratopauze. In dit gebied stopt de temperatuur met stijgen en begint het weer te dalen.

De mesosfeer is de derde laag, deze laag is vanaf ongeveer 50 kilometer tot ongeveer 85 kilometer. Net als in de troposfeer daalt de temperatuur hier, maar hier is de laagste temperatuur die wordt bereikt -100 °C. Dit is de laagste temperatuur in de atmosfeer. De overgang naar de thermosfeer het de mesopauze, hier begint de temperatuur weer te stijgen.

De thermosfeer bevindt zich op een hoogte van ongeveer 85 kilometer en eindigt op een hoogte van 500 tot 1000 kilometer. In deze laag begint de temperatuur flink te stijgen, dit hangt af van de zonneactiviteit. De temperatuur is overdag vaak tussen de 1200 en 1700 °C, maar kan soms wel oplopen tot 2000 °C. ’s Nachts is de temperatuur tussen de 500 en 1000 °C.

De laatste laag van de atmosfeer is de exosfeer. Deze laag begint op een hoogte van 500 - 1000 kilometer en stopt op een hoogte van 10.000 kilometer. De exosfeer is de overgang van de atmosfeer naar de ruimte. De temperatuur in de exosfeer stijgt of daalt niet meer.

De atmosfeer beschermt het leven op aarde, de atmosfeer is een schild tegen gevaarlijke dingen vanuit de ruimte. Zo zorgt de atmosfeer ervoor dat brokken ruimtepuin de aarde niet kunnen bereiken, maar tegen hele grote brokken ruimtepuin is de atmosfeer niet bestand. Gevaarlijke stralingen uit de ruimte zoals röntgenstraling en gammastraling worden hoog in de atmosfeer tegengehouden, omdat ze dan botsen met luchtdeeltjes. In de zonnestraling die de atmosfeer bereikt, zitten drie soorten UV-straling. Als de gevaarlijke UV-straling, röntgenstraling of gammastraling de aarde bereikt en een levende cel binnendringt, kunnen de celprocessen in het organisme ontregelt raken en kan er kanker ontstaan. 

Door de atmosfeer is de gemiddelde temperatuur op aarde 14,3 °C, dit komt door het natuurlijk broeikaseffect. Door de zonnewarmte die de aarde bereikt, wordt het aardoppervlak verwarmd. De aarde zendt een deel van de warmte weer uit in infraroodstraling. Door de waterdamp, kooldioxide en methaan in de atmosfeer wordt de door de aarde uitgezonden warmte voor een deel tegengehouden, hierdoor onstaat het natuurlijk broeikaseffect. Maar door al de technische ontwikkelingen op aarde, zijn er in de afgelopen jaren meer broeikasgassen in de atmosfeer terecht gekomen, waardoor het natuurlijk broeikaseffect verandert is in het versterkt broeikaseffect. Hierdoor stijgt de temperatuur op aarde snel, waardoor de ijskappen op de polen smelten en de zeespiegel stijgt. Hierdoor kunnen in de toekomst delen van het land overstromen. 

In dit filmpje wordt nog even duidelijk de werking van de atmosfeer uitgelegd:


De volgende pagina: Conclusie